Het moment dat iemand zegt: “Ik kan het niet meer”

En wat er gebeurt als je toch begint

In het Dobbyhuis zie ik het vaak gebeuren. Het begint meestal heel klein, bijna onopvallend. Iemand zit aan tafel, er liggen materialen klaar, verf, papier, kwasten.  Alles is er, en toch ontstaat er twijfel.

En dan komt die zin. “Ik kan het niet meer.”

Soms wordt het zacht uitgesproken, bijna verontschuldigend, alsof iemand zich al heeft neergelegd bij het idee dat het niet meer lukt. Alsof het antwoord al vaststaat voordat er ook maar iets begonnen is.

Ik hoor die woorden regelmatig. Mensen die zeggen dat ze niet meer kunnen schilderen, dat ze alles vergeten, dat ze niet meer weten hoe het moet. Ik luister daarnaar, maar tegelijk ook niet helemaal. Niet omdat ik het niet serieus neem, maar omdat ik iets anders zie. Ik zie iemand die even niet weet waar te beginnen, maar ik zie geen mens die niets meer kan.

Daarom doe ik eigenlijk altijd hetzelfde. Ik ga niet overtuigen en ik zeg ook niet dat het wel lukt. Ik ga naast iemand zitten. We kijken samen, zonder haast en zonder druk, en zoeken naar een begin dat klein genoeg is om wél te kunnen.

Een kleur kiezen. Een eerste streep zetten.

En dan gebeurt er iets.

Heel voorzichtig komt er beweging. De hand vindt zijn weg weer, de aandacht keert terug en de spanning zakt een beetje. Het is niet groot en niet spectaculair, maar het is er wel. Iemand is begonnen. En dat begin betekent veel.

In het Dobbyhuis zie ik dat niet alleen bij creativiteit, maar ook bij beweging. Ik moet dan vaak denken aan Wim. Wim heeft Alzheimer en wil ontzettend graag bewegen. Hij was vroeger een fanatieke voetballer en dat zie je nog steeds terug. De oefeningen van vroeger lijken ergens in zijn lichaam opgeslagen te zijn, want hij staat op en doet ze gewoon voor.

Met een vanzelfsprekendheid die aanstekelijk werkt.

“Kom, we gaan bewegen,” zegt hij dan. En voor je het weet, doet iedereen mee.

Hij begrijpt hoe belangrijk het is om in beweging te blijven. “Anders zitten we maar de hele dag,” zegt hij. “En dat is niet goed.” En daar heeft hij gelijk in. Wat ik erg mooi vind om te zien, is dat hij niet alleen naar zichzelf kijkt, maar ook naar de anderen. Als iemand twijfelt of het wel lukt, zegt hij rustig: “Je mag ook zittend meedoen hoor.”

En dan zie je opnieuw iets gebeuren. Mensen doen mee, ieder op hun eigen manier. Niet perfect en niet zoals het misschien ooit was, maar ze bewegen. Er ontstaat plezier, verbinding en ruimte. En dat is mooi om te zien.

Misschien nemen we soms te snel aan dat iets niet meer kan, simpelweg omdat het anders gaat. Langzamer, met meer twijfel, minder vanzelfsprekend. Maar anders betekent niet dat het weg is.

Voor mij zit daar de kern. Niet blijven kijken naar wat er niet meer lukt, maar blijven zoeken naar wat er nog wél kan. En dat begint vaak met iets heel kleins. De tijd nemen, erbij blijven en niet loslaten als iemand zelf al denkt dat het niet meer kan.

Misschien herken je dat. Bij iemand in je omgeving, of misschien wel bij jezelf. Dat moment waarop je denkt: dit lukt me niet meer.

Misschien hoeft het dan niet terug naar hoe het was. Misschien is het genoeg dat er iemand naast je zit die zegt dat je gewoon mag beginnen.

Ik hen hierover ook een korte podcast opgenomen. Deze is hier te beluisteren

Wat wil jij niet vergeten?

Misschien is het iets kleins. Een moment, een persoon of een gevoel dat je vast wilt houden. Sta daar vandaag eens even bij stil.

En als je wilt, deel het met mij. Want juist die verhalen, hoe klein ook, maken zichtbaar wat er echt toe doet.

Erica de Winter

Je vindt me via mijn socials en op mijn websites:
www.dobbyinternational.com
www.studioblijmakers.nl
www.ericadewinter.nl